close
تبلیغات در اینترنت
تفاوت آيت الله العظمی و آيت الله و شيخ و حجت الاسلام و المسلمين و علامه و حجت الاسلام چيست؟
[روحانيت‏] بودند كه با ستمگران به مبارزه برخاستند و پناه مظلومان و مستضعفان شدند. روحانيون مظهر اسلام هستند. روحانیت، شیخ، آیت الله، آیت الله العظمی، شیعه
مطالب مربوط
چرا برای سلامتی امام زمان (عج) دعا می كنیم؟
جهان پس از ظهور امام زمان (عج)
«ياوران دجال» اولين نرم افزار رايگان و جامع ضد وهابيت
نرم افزار رايگان و جامع ضد وهابيت
ای مردم! ای جوانانان! نوبت جهاد ماست!
اصحاب و یاران امام زمان (عج) چگونه به امام ملحق می شوند؟
اعمال شب و روز نیمه شعبان
حدیث شماره سه درباره نیمه شعبان
هر قوم چگونه منجی اش را یافت؟
سفارش امام رضا (علیه السلام) در شب نیمه شعبان
تفاوت آيت الله العظمی و آيت الله و شيخ و حجت الاسلام و المسلمين و علامه و حجت الاسلام چيست؟

http://www.8pic.ir/images/4bqw3opsbvhdbhb42im9.jpg

نهاد روحانيت شيعه:
آنچه هم اكنون به عنوان دستگاه روحانيت شيعه مرجعيت مذهبی جامعه شيعه ايران را عهده‌دار است خاستگاهی ديرينه دارد. توجه به اين خاستگاه ريشه‌دار و اصيل می تواند ما را در شناختن هويت جامعه دينی ايران كه پيوندی سترگ با جريان تفكر اسلامی و بالاخص شيعی دارد ياری ‌رساند.

اطلاق«روحانيت» و «روحانی» بر حوزه علمی مسلمانان و بر دانشمندان اسلامی، يک اصطلاح جديد است كه ظاهراً محصول سده‌های جديد است.

رویداد کامل متن در ادامه مطلب

روحانی و روحانيت:
فرد روحانی و تشكيلاتی به نام روحانيت در دستگاه كليسای مسيحيت وجود داشته و ابتدائاً آنان به اين اسم موسوم بوده‌اند.
بعيد نيست، نامگذاری مذكور حاصل برخورد علوم انسانی جديد با انديشه‌های جوامع اسلامی است. پيش از آن، كلمه عالم، علما، اهل علم و... به جای روحانی و روحانيت استفاده می شده است. البته در انديشه اسلامی نسبت بين علم و دانش با معنويت و روحانيت دقيقاً يكسان و يكطراز بوده است. تصور مباينت و اختلاف بين ساحت علم با ساحت معنی نيز از دستاوردهای نهضت اومانيسم در مغرب زمين است.
از آنجا كه در دين اسلام و فرهنگ شيعی نيز اعتلای روح و جان بشری غايت موجوديت عالمان دانسته شده است، نامگذاری مذكور از سوی روحانيت اسلامی و شيعی به رسميت شناخته شد.
نهاد روحانيت مركز انحصاری توليد علم تا قبل از تأسيس مدارس جديد
تا قبل از تأسيس مدارس جديد كه می توان سرآغاز آن را تأسيس مدرسه دارالفنون توسط اميركبير دانست، نهاد روحانيت، مركز انحصاری علم و دانش در جوامع اسلامی و جامعه ايران بود. مراكز علمی شيعه به حوزه‌های علميه موسوم بوده‌اند.
می توان گفت: تا حدود صدسال پيش از اين هركس می خواسته است از جرگه عوام خارج ‌شود و به حلق دانايان و عالمان و فرهيختگان درآيد تنها و تنها می بايست در مدارس قديم كه از مكتب يا مكتبخانه در دوران كودكی آغاز می شده است شروع می كرد. در مكتبخانه علوم مقدماتی و آشنايی های مقدماتی با قرآن و مسائل بنيادين اخلاقی و مذهبی به كودكان آموزش داده می شد. از آنجا كه دانش در گذشته فقط به خاطر خود دانش فضيلت شمرده می شد، برخلاف جوامع امروزی كه دانش و تحصيلات موقعيت شغلی و اجتماعی او را تعيين می كند از خيل دانش‌آموختگانی كه مكتب را تمام می كردند تنها افراد انگشت شماری به حلقه درس مدارس عالی آن روزگاران (حوزه‌های علميه) وارد می شدند. يعنی آنان كه حقيقتاً تشنه دانش و معرفت بودند.
القاب و عناوين روحانيون در قديم:
درباره نام‌ها، القاب و عناوين علما و روحانيون بايد گفت كه القاب جديد تحت عناوين حجت الاسلام‌ والمسلمين، آيت الله و آيت الله العظمی و... ظاهراً از دوران مشروطيت به بعد مورد استفاده قرار گرفته است. پيش از آن در كتاب‌ها و نوشته‌ها هيچ‌يک از طبقات روحانيت با اين القاب نام برده نشده‌اند. بلكه عناوينی كه به كار می رفته است معمولاً به اين صورت بوده است كه برخی از آنها هنوز هم رواج دارند:
شيخ: معانی مختلفی دارد، از جمله: پير، حكيم، دانشمند و به طور كلی عنوان احترام‌آميزی بوده است كه برای بزرگان و اهل‌فضل به كار می رفته مثل: شيخ سعدی، شيخ‌الرئيس ابوعلی سينا، شيخ عطار و ... از جمله برای علمای دين نيز به كار می رفته است. البته گفتنی است كه برای علمای دينی كه از فرزندان پيامبر اسلام صلی الله عليه‌وآله بوده‌اند به جای عنوان«شيخ» از لقب«سيد» استفاده می شده است.
سيّد: همان طور كه گفته شد برای سادات اطلاق می شده است مثل سيدمرتضی و سيدرضی
ملّا: صيغه مبالغه از ريشه«ملأ» به معنی «پر» می باشد و ملّا يعنی كسی كه پر و لبريز از علم و حكمت است.
ميرزا: ظاهراً مخفف اميرزاده باشد و به ندرت برخی از علما با اين عنوان ذكر شده‌اند.
آقا: بسياری از عالمان دينی نيز با اين نام خوانده می شوند و معمولاً با يكی از عناوين ديگر تركيب می شده است مثل: آقا شيخ...، آقا ميرزا...
علامه: به معنی كسی كه بسيار زياد علم و دانش دارد. به عده كمی از علما اطلاق می شده كه سرآمد همگان بوده‌اند.
آخوند: ظاهراً مخفف جمله«آقاخواند» است. اين اصطلاح در قديم لقب بوده و الان به طبقه روحانی، اطلاق می شود.
نام و القاب تعدادی از علمای متقدم شيعی جهت آشنايی ذيلاً ذكر می شود:
1- محمدبن محمدبن نعمان معروف به شيخ مفيد(قرن چهارم هجری)
2- شيخ ابوجعفرطوسی معروف به شيخ الطائفه(قرن پنجم)
3- شيخ بهاءالدين محمدعاملی معروف به شيخ بهايی
4- شيخ جعفركاشف الغطاء(قرن سيزدهم)
5- سيدمهدی بحرالعلوم(قرن دوازدهم)
6- آقا حسين خوانساری(قرن يازدهم)
7- آقا جمال خوانساری(قرن دهم)
8- شيخ صدوق(قرن چهارم)
9- سيدمرتضی و سيدرضی (جامع‌ نهج‌البلاغه) (دو برادر فقيه قرن چهارم)
10- ملاهادی سبزواری
11- ملامحمدباقر سبزواری(قرن يازدهم)
12- ميرزا محمدحسن شيرازی(تحريم كننده قرارداد تنباكو)
13- علامه مجلسی(از علمای دوره صفويه)
14- علامه حلی(قرن هفتم)
15- آخوند ملامحمدكاظم خراسانی(از علمای مشروطه‌خواه)
... و هزاران عالم ديگر

http://www.8pic.ir/images/c2sndpwwqbcxjxmy38s7.jpg

القاب و عناوين روحانيون در عصر امروز:
همان گونه كه گفته شد القابی مانند حجت الاسلام و آيت الله و ... سابقه‌ای طولانی ندارند و از حدود صدوپنجاه سال پيش مورد استفاده قرار گرفته است. اين عناوين، عنوان‌های رسمی و اعطايی نيستند بلكه بيشتر جنبه عرفی دارند. لكن با همه اين توصيفات يک تقسيم‌بندی كلی می توان برای آنها تعيين كرد:
ثقه‌الاسلام: به معنی «مورد وثوق و اطمينان برای اسلام» است و معمولاً به كسانی اطلاق می شود كه به تازگی به كسوت طلبگی در آمده‌اند و معمولاً لباس روحانی هم به تن ندارند.
حجت‌الاسلام والمسلمين به معنی «دليل و برهان و راهنمای اسلام و مسلمين»: به اكثريت قشر روحانی اطلاق می شود كه مراحل مقدماتی تحصيلات حوزوی را گذرانده‌اند و در سطوح عاليه دروس حوزوی نيز يا مشغول به تحصيلند و يا آن را به اتمام رسانده‌اند ولی به درجه اجتهاد نائل نگرديده‌اند.
حجت الاسلام به معنی «دليل و برهان اسلام»: همان ارزش لقب پيشين را دارد لكن مقداری از آن پايين‌تر است و به كسانی كه تازه از مرحله ثقه‌الاسلامی ارتقا پيدا كرده‌اند اطلاق می شود.
آيت الله: به روحانيونی گفته می شود كه سطوح عالی حوزوی را به اتمام رسانده و در يک يا چند باب فقهی صاحب‌نظر شده‌‌اند و به اصطلاح به درجه اجتهاد رسيده‌اند.
اين افراد در فروع دين مجاز به تقليد از مرجع تقليد نيستند و بايد از خودشان تقليد كنند اما كسی هم نمی تواند از آنان تقليد كند.
آيت الله العظمی: از ميان علمايی كه به درجه اجتهاد می رسند، پس از سال‌ها تحقيق و تدريس، عده‌ای از آنان به پختگی و تبحر علمی و صلاحيت تقوايی ممتازتری دست پيدا می كند و به مقام مرجعيت شيعه می رسند كه در جامعه به عنوان مرجع تقليد شناخته می شوند. از اين افراد با لقب آيت الله العظمی ياد می شود.
در سده 4 قمری عنوان ثقه الاسلام برای محمد بن يعقوب كلينی به كار رفت. (دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج 2، ص 260) محمد بن يعقوب كلينی در نزد همه طوائف اسلامی مقبول بود، شيعه و سنی به او مراجعه می كردند و روی همين اصل به ثقه الاسلام شهرت يافت. او نخستين كسی است كه در دوره اسلامی به اين لقب اختصاص يافت. (ريحانه الادب، ج 5، ص 79، كلمه كلينی)
در سده پنج هجری قمری عنوان «حجه الاسلام» برای امام محمد غزالی به كار رفت. (دائره المعارف بزرگ اسلامی و ريحانه الادب، ج 4، ص 237
در سده هفتم هجری قمری عنوان «محقق» برای جعفر بن حسن حلی به كار رفت. (دائره المعارف بزرگ اسلام) كتاب «شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام» نوشته همين محقق است و جواهر الكلام كه در 43 جلد چاپ شده، شرح همين شرايع است. در حوزه علميه قم همين الان، محور درس خارج فقه برخی از مراجع، كتاب شرايع است. محقق در سال 602 به دنيا آمد و در سال 676 وفات كرد.
در سده هشت هجری قمری عنوان علامه و آيت الله برای حسن بن يوسف حلی به كار رفت كه معروف به علامه حلی است. اين لقبها قرنها مختص همين علماء بود. در سده چهاردهم هجری قمری كاربرد برخی از اين عنوان ها برای گروهی از فقهاء تكرار شد و رفته رفته گسترش يافت. اكنون عنوانهای ثقه الاسلام و حجه السلام و آيت الله كاربرد گسترده ای دارد و هر كدام از اينها نشان دهنده سطح معينی از علم فقه است. تا قرن چهاردهم هجری، فقط علامه حلی را آيت الله می ناميدند. در اوايل قرن چهاردهم هجری نخستين بار سيد محمدمهدی بحرالعلوم آيت الله خوانده شد. چند دهه پس از آن شيخ مرتضی انصاری و سيد محمدحسن شيرازی آيت الله خوانده شدند. مورخان مشروطه، «آيت الله» را بر آخوند ملا كاظم خراسانی و ديگران اطلاق كردند. پيش از اين همه مراجع را حجه الاسلام می ناميدند. پس از تشكيل حوزه علميه قم توسط شيخ عبدالكريم حائری، شماری از فقهای بزرگ كه در آن گرد آمدند، آيت الله لقب يافتند و به تدريج معدودی از آنها آيت الله العظمی ناميده شدند. (دائره المعارف بزرگ اسلامی)
بنابر آنچه گفته شد القاب و واژه گان نيز همانند بسياری از لوازم زندگی بشری سير تحول داشته است و شايد راز آن در اين نهفته باشد كه برای نشان دادن برجستگی يک نفر در ميان افرادی كه قبلا هم تراز بودند به طور طبيعی از لقب ممتازتر استفاده می شود و اين سير هم چنان ادامه می يابد.

http://www.8pic.ir/images/vsab3nx3x7y351grj1ex.jpg

علامه در لغت يعنی بسيار دانشمند، كسی كه بسيار می داند و در عرف به شخصی كه از لحاظ علمی در تمام حوزه های معرفتی گوناگون از علم و دانش عميق برخوردار باشد و در علوم و فنون اعم از نقطه نظر علوم و معارف الهيه، در قلمرو علوم انسانی سرآمد بودن باشد. گذشته از آن بايد اهل عمل نيز باشد.
چنان كه دو بزرگوار (علامه حسن زاده آملی و علامه طباطبائی) در فلسفه و تفسير قرآن كريم و فهم احاديث، در رياضيات و علوم غريبه از مهارتی عجيب برخوردار بوده و علاوه بر مباحث توحيد و معارف الهی و اسلامی و جامعيت در علوم جامع بين علم و عمل نيز می باشند.
نتيجه آن كه يک شخص از لحاظ علمی و عملی بايد به جامعيت و مراتب عالی علوم و معارف الهيه برسد تا لايق اين عنوان و لقب باشد. امام كاظم (ع) می فرمايد: «رسول خدا (ص) روزی وارد مسجد شد، ديد عده ای گرد مردی جمع شده اند، فرمود چه خبر است؟ عرض شد علامه است. فرمود ما العلامه؟ (علامه يعنی چه؟) عرض كردند او داناترين مردم به انساب عرب و جنگ هايشان و به روزگار جاهليت و اشعار عربی می باشد.
پيامبر (ص) فرمود: «اينها دانشی است كه اگر كسی نداند، به او زيانی نرساند و اگر كسی بداند، او را سودی نبخشد».
در ادامه فرمود: «العلم ثلاثه: آيه محكمه، فريضه عادله، سنته قائمه؛ منظور از آيه محكمه مباحث اعتقادی و خداشناسی، و از فريضه عادله، علم اخلاق و عرفان و از سنته قائمه، علم فقه و سنت نبوی می باشد. (ميزان الحكمه، ج 8، محمدی ری شهری)

نویسنده : | تاریخ ارسال: پنجشنبه 10 مهر 1393 ساعت: 10:49بعد از ظهر |تعداد بازدید : 429
دیدگاههای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
  • موضوعات CATEGORIES2

  • مطالب پر بازدید Viewed Articles

    پست ثابت بازدید : 2325
  • خبرنامه MailForm


  • آرشیو ماهانه Monthly Archive

  • صفحات اضافی Static Pages

  • لیست کاربران Users List

  • پیوندها Links

  • پیوندهای روزانه Link Dump

  • اعضای آنلاین Online Users